Dilbilim Nedir?

ling7

Dilbilim Ne ile İlgilenir?

Dilbilim, insanın diğer canlılardan ayrıcalık belgesi olarak kabul edilen dili ve ona bağlı olarak düşünceyi ve davranışı inceleme alanı olarak seçer. Dilbilim çalışmaları, tek tek dilleri daha çok tarihsel gelişimi,coğrafi görünümleri ve dilbilgisel kuralları açısından sorgulayan filolojik çalışmalardan (örneğin Türk dili ve edebiyatı ya da İngiliz dili ve edebiyatı alanlarında olduğu gibi) farklılık gösterir.

Çünkü dilbilim alanında dil, ürünü olduğu insan beyninden, onu kullanan bireyden ve kullanıldığı toplumsal durumlardan, etkilendiği kültürel çerçevelerden ayrılmadan ele alınmaktadır. Bu nedenle de dilbilim çalışmalarında önce insanın dil davranışı betimlenmekte, ardından insanın dil davranışının tek tek dillerdeki görünümleri üzerinde durulmaktadır.

Dilbilim Çalışmalarının Temel Yönelimleri

Dilbilim, insanın diğer canlılardan ayrıcalık belgesi olarak kabul edilen dili ve ona bağlı olarak düşünceyi ve davranışı inceleme alanı olarak seçer. Dilbilim çalışmaları, tek tek dilleri daha çok tarihsel gelişimi,coğrafi görünümleri ve dilbilgisel kuralları açısından sorgulayan filolojik çalışmalardan (örneğin Türk dili ve edebiyatı ya da İngiliz dili ve edebiyatı alanlarında olduğu gibi) farklılık gösterir. Çünkü dilbilim alanında dil, ürünü olduğu insan beyninden, onu kullanan bireyden ve kullanıldığı toplumsal durumlardan, etkilendiği kültürel çerçevelerden ayrılmadan ele alınmaktadır. Bu nedenle de dilbilim çalışmalarında önce insanın dil davranışı betimlenmekte, ardından insanın dil davranışının tek tek dillerdeki görünümleri üzerinde durulmaktadır. 

Dilbilim çalışmalarının tüm dünyadaki temel yönelimleri şu başlıklar altında toplanmaktadır:

1. İnsanın dil yetisinin görünümlerini, beyindeki dil üretim mekanizmasının işleyişini ortaya koymak,

2. İngilizce, Almanca, Türkçe, Lehçe gibi tek tek dillerin yapılarına yönelik betimlemeler sunmak,

3. Dilin yazılı ve sözlü olarak kullanımına yönelik genel kuralları, eğilimleri (yazılı dilin sözdizimsel görünümleri, yazılı metin türleri, konuşma türleri, konuşma eyleminin görünümleri gibi) ortaya koymak,

4. Dil ile kültürün ilişkilenişi çerçevesinde, tek tek diller için dil kullanımındaki normları (dilin toplumsal değişkelere göre kullanımı, dilin bireyin iletişimsel amaçlarına göre kullanımı gibi) saptamak,

5. Dilin nasıl edinildiğini ve nasıl öğretilmesi gerektiğini sorgulamak,

6. Anadili öğretimi, yabancı dil öğretimi gibi doğrudan dille ilgili olan alanlara, çalışma yöntemi ve teknikleri sunmak.